Νέο κόμμα Τσίπρα: το πρόγραμμα "το έχει" η αριστερά, νέο τρόπο οργάνωσης θα βρει;

 

Ένα από τα βασικά λάθη που γίνονται -και ξαναγίνονται- στην αριστερά (ακόμη και την ανανεωτική) είναι η μηχανιστική αναπαραγωγή του κλασσικού συγκεντρωτικού οργανωτικού μοντέλου της λενινιστικής εποχής. Παρά κάποιες μικροβελτιώσεις που υποτίθεται ότι έγιναν από την εποχή του Συνασπισμού, η κατάσταση παραμένει στάσιμη με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ξανά και ξανά τα ίδια προβλήματα στην κομματική λειτουργία των αριστερών κομμάτων και στην σχέση τους με τα μέλη τους. Όση φαιά ουσία κι αν καταναλώθηκε στα ζητήματα του καταστατικού, η ανανέωση του οργανωτικού τομέα παραμένει μόνιμα μετέωρη και υποτιμημένη και οδηγεί σταθερά στα ίδια αδιέξοδα.

Αναλυτικά:

1. Λειτουργία των Τάσεων / ΣΥΝ

Ο Συνασπισμός θέσμισε για πρώτη φορά στην αριστερά, τις Τάσεις στο καταστατικό του, αποκαλώντας τις, "ρεύματα ιδεών". Είχε και επείγοντες πρακτικούς λόγους για να το κάνει αυτό αφού τον δημιούργησαν διαφορετικά ρεύματα αριστερών ανανεωτών και ριζοσπαστών με πολύχρονη παρουσία σε πρώην αντίπαλους οργανισμούς όπως το ΚΚΕ και το ΚΚΕ εσ, που έπρεπε να έχουν χρόνο για να συνυπάρξουν, να αναστοχαστούν και τελικά να αφομοιωθούν σε ένα ενιαίο σχήμα. Οι τάσεις έφτασαν στο σημείο να έχουν διαφορετικά γραφεία μέσα στην Κουμουνδούρου χωρίς να ταράζεται η ενότητα του Συνασπισμού που ήταν ένα μικρό κόμμα με καμιά εικοσαριά χιλιάδες μέλη μόνο που σχεδόν γνωρίζονταν όλοι και όλες μεταξύ τους. Μέχρι εκεί φαινόταν σαν μια επιτυχημένη δημοκρατική μεταρρύθμιση στο λενινιστικό καταστατικό.

2. Αλλαγή κλίμακας / ΣΥΡΙΖΑ

Όταν ο ΣΥΝ αποφάσισε να συμμετέχει σε μια μεγαλύτερη συμμαχία της αριστεράς δλδ στον ΣΥΡΙΖΑ, η τάση "ανανεωτική πτέρυγα" αποχώρησε "αύτανδρη" επειδή διαφωνούσε να συνυπάρξει στο νέο μεγαλύτερο κόμμα με άλλες δέκα τάσεις που συνέστησαν μαζί τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι υπόλοιπες τάσεις παρέμειναν στο νέο κόμμα. Είχε επισυμβεί όμως ταυτόχρονα αλλαγή κλίμακας  - τα μέλη όπως και τα ποσοστά στην κοινωνία εκτοξεύτηκαν και το νέο κόμμα διοικούνταν από ένα συντονιστικό 13 συνιστωσών. Σύντομα αυτές καταργήθηκαν λόγω του διαρκούς πολιτικού αλαλούμ προς τα έξω και ο ΣΥΡΙΖΑ με το ιδρυτικό του συνέδριο έγινε ενιαίο κόμμα επαναφέροντας τις τάσεις στο καταστατικό του.

Αυτήν την φορά οι Τάσεις γιγαντωμένες στο εσωτερικό άρχισαν να λειτουργούν σαν κόμματα μέσα στο κόμμα. Η αλλαγή κλίμακας ήταν μοιραία. Οι κόντρες τους έγιναν κεντρικά θέματα πολιτικής δημοσιότητας στα ΜΜΕ αλλά και μαχών κατανομής της κομματικής εξουσίας - και επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ακόμη και για το ποια Τάση ελέγχει ποιο υπουργείο. Η πρόσβαση των μελών στην ηγεσία έγινε αδύνατη αφού έπρεπε να μεσολαβηθεί από κάποια Τάση, οι εκτός τάσεων περιθωριοποιήθηκαν και η αξιοκρατία πήγε περίπατο: η Τάση διόριζε ή εξέλεγε τα δικά της μέλη σαν σε συνδικάτο, ασχέτως αν το συγκεκριμένο άτομο ήταν κατάλληλο ή όχι για την όποια θέση ή ανάθεση ευθύνης. 

Η συλλογικότητα του κόμματος δέχθηκε μεγάλο πλήγμα, η καχυποψία μεταξύ των μελών αυξήθηκε, οι τάσεις μιμήθηκαν οργανωτικά σε παράλληλη οργάνωση ως μικρογραφίες όλα τα κομματικά χαρακτηριστικά αλλά και τις υπάρχουσες παθογένειες. Μοναδικός ενωτικός παράγοντας ήταν πλέον ο ηγέτης αλλά και ΠΘ, Αλέξης Τσίπρας που εκτός από την διακυβέρνηση είχε και να παίζει ρόλο διαιτητή ανάμεσα στις τάσεις. Έτσι οι ύπαρξη των Τάσεων έγινε ο βασικός διαλυτικός παράγοντας για την αριστερή συλλογικότητα αφού από ενιαίο κόμμα κατέστησαν τον ΣΥΡΙΖΑ, άτυπη ομοσπονδία κομμάτων της ριζοσπαστικ΄ς, της ανανεωτικής και της πασοκογενούς αριστεράς.

Συμπέρασμα: η αλλαγή κλίμακας έκανε τις Τάσεις κανονικές φράξιες. Η επιτυχημένη δημοκρατική μεταρρύθμιση στον ΣΥΝ έγινε επιταχυντής της διάλυσης του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ. Με συνεχείς διασπάσεις που εκδηλώνονταν σε κάθε πολιτικό ταρακούνημα, αρχίζοντας με την αποχώρηση του Λαφαζανικού "αριστερού ρεύματος" καθώς και των Βαρουφάκη και Κωνσταντοπούλου μετά την υπογραφή του Γ΄ Μνημονίου το καλοκαίρι του 2015.

3. Διορθωτικές απόπειρες / Εκλογή από την Βάση /Διεύρυνση

Μπροστά στην αδιέξοδη κομματική κατάσταση,η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ προσπάθησε να επαναφέρει τα περιθωριοποιημένα μέλη στο προσκήνιο καθιερώνοντας την άμεση εκλογή από την Βάση του Προέδρου του κόμματος και όχι από τα Συνέδρια που πλέον ήσαν η χαρά των μηχανισμών. Ήταν ένας τρόπος να αποφύγει η νομιμοποιημένη από την βάση ηγεσία τους εκβιασμούς των τάσεων καθώς με την παράλληλη εγγραφή χιλιάδων νέων μελών, αποδιοργανώνονταν οι μηχανισμοί των τάσεων οι οποίες ξαφνικά έγιναν μειοψηφία μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ και συντριπτική η προεδρική πλειοψηφία. Αυτό ονομάστηκε "διεύρυνση". Οι τάσεις για να επιβιώσουν συνασπίσθησαν σε μια, την "Ομπρέλα" ολοκληρώνοντας τον διχασμό του κόμματος σε προεδρικούς και τους άλλους. 

Η διχαστική αυτή κατάσταση κατήργησε εντελώς τις όποιες δημοκρατικές πρόνοιες του καταστατικού. Η ενιαία έκφραση του ΣΥΡΙΖΑ έγινε παρελθόν, οι έριδες των κομματικών οπλαρχηγών, καθημερινή είδηση και η εκλογική ήττα του 2019, βρήκε ένα μη κόμμα να την αντιμετωπίσει. Ο "απολογισμός" θα διέλυε ότι απέμενε από την ενιαία έκφραση σε ένα κλίμα φανατισμού, διχασμού και αμφισβήτησης της ηγεσίας χωρίς εναλλακτική. 

Συμπέρασμα: Χωρίς δημοκρατική λειτουργία, κάθε μαζική διαδικασία απολογισμού ήταν εκ των προτέρων αυτοκτονική. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε τρόπο να διαχειριστεί την κρίση. Οι τάσεις είχαν ήδη διαλύσει το κόμμα.

4. Και τώρα τι; / Το Νέο κόμμα

Τα όσα ακολούθησαν είναι γνωστά. Παραίτηση του Αλέη Τσίπρα από την ηγεσία, άγονος εμφύλιος των επιγόνων που έφεραν τον αλεξιπτωτιστή Κασσελάκη στην Προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ και αμέσως μετά απανωτές αποχωρήσεις και διασπάσεις και δημιουργία νέας κοινοβουλευτικής ομάδας και κόμματος από την Νέα Αριστερά. Ακολούθησαν δυόμιση χρόνια στα οποία οι Τάσεις που κατάφεραν και έγιναν συνολικά 6 διακριτά συριζογενή κόμματα απέδειξαν ότι δεν μπορούσαν ούτε καν να μιμηθούν τον ενιαίο ΣΥΡΙΖΑ. Και αντί να εμποδίσουν αντιπολιτευτικά την ΝΔ, χάρισαν την αξιωματική αντιπολίτευση στο ΠΑΣΟΚ, δημιούργησαν κλίμα απογοήτευσης και στην κοινωνία με αποτέλεσμα την γιγάντωση της αποστράτευσης και την συρρίκνωση όλων των συριζογενών κομμάτων.

Εκεί αναγκάζεται εκ των πραγμάτων να επαναδραστηριοποιηθεί ο Αλέξης Τσίπρας για να καλύψει την ανυπαρξία κεντροαριστερής αντιπολίτευσης απένατι σε μια κυβέρνηση-καθεστώς πνιγμένη στα σκάνδαλα που θα είχε πέσει με ένα φύσημα αν η αντιπολίτευση είχε στοιχειώδη ενότητα. 

Σήμερα ο Αλέξης Τσίπρας και οι συνεργάτες του, έχουν μπροστά τους τον ελέφαντα στο δωμάτιο: πρέπει να βρουν έναν τρόπο καταστατικής οργάνωσης του νέου κόμματος που να αποφύγει την επανάληψη του λενινιστικού προτύπου. 

Κι επειδή θα είναι μεγάλο κόμμα, θα πρέπει να αποκλείσει την δημιουργία αναγνωρισμένων τάσεων ή γενικότερα αδιαφανών συσπειρώσεων υπό το όνομα "ρεύματα ιδεών". Λόγοι κλίμακος. Σε μεγάλα κόμματα δεν παίζεις με αυτά.

Τι μπορεί να γίνει; Πως φτιάχνεις ένα ηθικό κόμμα την εποχή της εξαχρείωσης κοινωνικών θεσμών και ακραίας ανάγκης διαμεσολάβησης μεταξύ θεσμών και πολιτών ελλείψει κοινωνικού κράτους; Πως φτιάχνεις μια συλλογικότητα με συντροφικότητα και ισχυρή ενότητα σε καιρούς καχυποψίας και απομείωσης του αισθήματος της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας; Όταν το γενικό παράδειγμα και των αριστερών είναι "εγώ και το μαγαζί μου" ακόμη κι όταν η κοινωνία πεινά και μένει χωρίς σπίτι και  σύνταξη; Όταν οι πολυ-αριστεροί δείχνουν τον πρώην ΠΘ της αριστεράς ως την πηγή του προβλήματος χωρίς να έχουν κάνει γραμμάριο αυτοκριτικής; Τι παράδειγμα δίνουν;

Η απάντηση είναι δύσκολη αλλά εντελώς αναγκαία. 

*κάποιες προτάσεις σε επόμενο άρθρο

Ο κόσμος έχει αλλάξει ανεπιστρεπτί μα η ελληνική αριστερά δεν τον καταλαβαίνει ακόμη

 

Η βορειοαμερικανική αριστερά δείχνει απελευθερωμένη από τις αναγνώσεις του κόσμου by the book...

Τα σημάδια πολλά. Δεκαετίες τώρα. Ο συλλογικός διανοούμενος που υποτίθεται ότι είναι το κάθε αριστερό κόμμα, σιωπά καιρό τώρα απέναντι σε ριζικές αλλαγές που έχουν επισυμβεί στον κόσμο μας.

Στην κλιματική αλλαγή. Στην αρχή έβαζαν και λίγη οικολογία στα προγράμματά τους. Μετά περισσότερη. Μετά ήθελαν και οικολόγους στα ψηφοδέλτια και συμμαχικά σχήματα μαζί τους. Μέχρι εκεί όμως. Ακόμη και σήμερα η κλιματική αλλαγή δεν έχει βρεί ουσιαστική θέση στα αριστερά προγράμματα.

Στην ψηφιακή μετάβαση και την ενημέρωση-πληροφόρηση μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα. Σε εποχή απόλυτου ελέγχου της ενημέρωσης από τα δεξιά-ακροδεξιά καθεστώτα, η αριστερά αφήνει τα λιγοστά ΜΜΕ της να συρρικνώνονται και να σβήνουν. Αντί να αντικαταστήσει με αυτά την άμεση λειτουργία της συμμετοχικής δημοκρατίας που η αναχρονιστική κομματική της λειτουργία εμποδίζει.

Στην οργανωτική της συγκρότηση. Επιμένει σε γραφειοκρατικούς μηχανισμούς, κλειστοφοβικές τοπικές οργανώσεις και παραταξιακή λογική/καταγραφή στα συνδικάτα την ώρα που οι νέοι άνθρωποι επικοινωνούν και ργανώνονται μόνο μέσω ανοιχτών κοινωνικών δικτύων.

Στην σχέση της με τα κινήματα. Αφού ζήτησε το 2019 να της αναθέσουν τα αιτήματά τους και να μην της κάνουν κριτική μέσα στις δυσκολίες των μνημονίων, έχασε δυνάμεις και αυτή και τα κινήματα που έχασαν την αυτονομία τους. Σήμερα απέχει από τα περισσότερα γιατί δεν έχει τρόπους να συνεργαστεί μαζί τους χωρίς να καταπατήσει την αυτονομία τους ή με σεβασμό στις όποιες διαφωνίες μαζί τους.

Στην οικονομία. Η ανάπτυξη στον ολοκληρωτικό καπιταλισμό δεν μπορεί να είναι δίκαιη, αναδιανεμητική, ανακουφιστική για τους πολλούς. Το σύστημα σήμερα τα θέλει όλα και μόνο ιδιωτικά. Δεν μπορεί άλλο η αριστερά να υιοθετεί φρασεολογίες του 60 για δίκαιη μοιρασιά της οικονομικής προόδου ενός τόπου. Δεν υπάρχει αυτό πια. Υπάρχει η πλήρης και ασφυκτική επέκταση των ιδιωτών επενδυτών σε κάθε σφαίρα της ανθρώπινης δραστηριότητας, ακόμα και της πιο προσωπικής και η αφαίμαξη πόρων, εργατικής δύναμης, παραγωγικότητας, ευφυίας, δημιουργικότητας και η απόλυτη εμπορευματοποίηση των πάντων. Είναι εκπληκτικό πως ο συλλογικός διανοούμενος αλλά και σημαίνοντες ατομικοί εργάτες του πνεύματος δεν το αντιλαμβάνονται αυτό. Και μαζί δεν κατανοούν ότι σήμερα η παραμικρή θεσμική αριστερή μεταρρύθμιση λαμβάνει επαναστατικό χαρακτήρα αφού τα όρια του συστήματος πλέον πλησιάζουν το δικαίωμα στην ανάσα μας. Στο να έχουμε ένα κατάλυμα, μια στέγη πάνω από το κεφάλι μας, λίγο προσωπικό χρόνο, λίγη ανέγγιχτη φύση να ανασάνουμε, λίγη ελεύθερη ζωή να ζήσουμε. 

Στην κοινωνική αλλαγή. Καμιά διεργασία σε ικανοποιητικό επίπεδο για μια άλλη οργάνωση της κοινωνίας και μια άλλη οικονομία, συμμετοχική, κοινοτιστική, απομεγενθυτική, βιώσιμη. Στην σημερινή αριστερά δεν τολμούν να βγουν από τα αναλυτικά σχήματα του παρελθόντος. Δεν τολμούν να υιοθετήσουν νέες θεωρίες και κονωνικά πειράματα που βάζουν στην άκρη χρεοκοπημένες έννοιες όπως το ΑΕΠ ή την "ανάπτυξη" και να αντιμετωπίσουν προκλήσεις όπως την αυτάρκεια σε τρόφιμα και νερό, την μη εξάντληση των πόρων, την οργάνωση σε ζωντανές κοινότητες, την επανακατοίκηση της περιφέρειας με λειτουργική αποκέντρωση, την τοπική άμεση δημοκρατία και κοινωνική συνεταιριστική παραγωγή ενέργειας, την στήριξη των μικρών παραγωγών και τεχνικών επιχειρήσεων που συντρίβονται από τα μονοπώλια. 

Ο κόσμος έχει αλλάξει ανεπιστρεπτί - και η πολιτική αριστερά οφείλει να κάνει το big bang και να αλλάξει τα πάντα όχι σε επίπεδο συνθημάτων αλλά σε επίπεδο αναλύσεων, μιας νέας συλλογικότητας και επίμονης δράσης. Ένα πρώτο βήμα θα ήταν η παραδοχή ότι οι γηρασμένοι κομματικοί μηχανισμοί της θα πρέπει να πάρουν και αυτοί την θέση τους στα ιστορικά μουσεία και να μην αποστραγγίζουν την ενέργεια τόσων σημαντικών ανθρώπων που τους συναποτελούν και χάνουν τον πολύτιμο χρόνο τους για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους στις κομματικές ιεραρχίες και την χαμένη κομματική αξιοκρατία.

 

"Μεταρρύθμιση ή επανάσταση": το δίλημμα που δεν υπάρχει... αλλά ακόμη καταστρέφει την αριστερά

 

Στο κείμενο που ακολουθεί δεν θα κριθεί φυσικά η σχετική εργασία της Ρόζα Λούξεμπουργκ στην τοτινή συγκυρία. Θα κριθεί η πραγματική διάσταση αυτού του λεκτικού κόμπου που λαθροβιεί ακόμη στους αριστερούς κύκλους, διαταρράσσοντας τον λιγοστό ρεαλισμό που τους έχει απομείνει. 

Γιατί καλά αυτό το ερώτημα να βασάνιζε τους αγωνιστές σε προεπαναστατικές εποχές ή τον καιρό της μεγάλης ρήξης στην σοσιαλδημοκρατία μεταξύ δυο ριζικών επιλογών εκείνων της διαχείρισης του καπιταλισμού και εκείνη της ανατροπής του. Αλλά σήμερα; 

Σήμερα που υπάρχουν δεξιά κόμματα που ονομάζονται σοσιαλιστικά και εθνικιστικά που ονομάζονται αριστερά; Σήμερα που τα κομμουνιστικά κόμματα έχουν αφαιρέσει την επανάσταση από τα προγράμματά τους και ζητούν την πλειοφηφία στις εκλογές; Σήμερα που τα φασιστικά κόμματα δηλώνουν αντισυστημικά και η ριζοσπαστική αριστερά ψάχνει τις διαφορές της από την αριστερή σοσιαλδημοκρατία;

Η αριστερά παρόλες τις πολιτικές και γεωπολιτικές/κλιματικές εξελίξεις έχει παραμείνει παραδοσιακή. Και αφόρητα δογματική. Ακόμη ερμηνεύει τις γραφές του Μαρξ και των νεώτερων στοχαστών της χωρίς να παράγει κάτι νέο. ΑΣτο μεταξύ απέτυχε να ανανεωθεί πραγματικά, απέτυχε να γίνει οικολογική, κλιματική, αμεσοδημοκρατική. Έγινε φυσικά μεταρρυθμιστική όταν ανέλαβε κυβερνητικές ή δημοτικές ευθύνες αλλά πάντα ενοχικά, αρνούμενη την ιδιοκτησία των μεταρρυθμίσεών της λες και η βελτίωση της ζωής των ανθρώπων δεν είναι ριζικός της και ταυτοτικός στόχος. Γιατί φαίνεται ότι στο φαντασιακό της ακόμη "προδίδει" τον λαό όταν δεν οργανώνει την επανάσταση και ασχολείται με την καθημερινότητα...

Αυτό είναι και το θέμα του κειμένου αυτού: να αποδείξει ότι σήμερα δεν υπάρχει δίλημμα τέτοιου τύπου ούτε υπήρξε ποτέ, τουλάχιστον από την εμφάνιση του νεοφιλελευθερισμού και μετά. 

Γιατί όσο ο καπιταλισμός γίνεται ολοκληρωτικός, η παραμικρή αντίσταση γίνεται επαναστατική. 

Κάθε μικρή μεταρρύθμιση απαιτεί όλη μας την ενέργεια για να πραγματοποιηθεί αλλά και για να κρατηθεί στη ζωή. 

Ο εκφασισμός της κοινωνίας, η ασφυκτική παρακολούθηση της παραμικρής δραστηριότητάς μας και η χειραγώγιση και εμπορευματοποίηση κάθε πλευράς του ανθρώπινου πολιτισμού από την δικτατορία της εικόνας και του εμπορεύματος, της τυφλής παραγωγής-κατανάλωσης δεν αφήνουν περιθώρια για άλλον επαναστατικό ναρκισσισμό. 

Ό,τι μπορεί να αλλάξει ακόμη διαφορετικά από τον ολοκληρωτικό προγραμματισμό και τα στερεότυπά του που θεωρούνται κανονικότητα, συνιστά μια μικρή επανάσταση. 

Κάθε κοινωνική μεταρρύθμιση συμπυκνώνει συλλογικές επιθυμίες, υλοποιεί βελτιώσεις και δίνε ανάσες ζωής. Κι αποτελεί μια μικρή ή και μεγαλύτερη επανάσταση. 

Επί της ουσίας. 

Γιατί οι λέξεις πλέον χειραγωγούνται από την διαφήμιση και την εξουσία: το παλιό βαφτίζεται νέο και επαναστατικό για να ξαναπουληθεί στην αγορά και στα μυαλά των ανθρώπων. Μεταρρυθμίσεις ονομάζονται τα καταστροφικά μνημόνια, οι αντεργατικοί νόμοι, η αφαίρεση δικαιωμάτων και εισοδημάτων. Οι "μεταρρυθμίσεις" είναι συνήθως αντιμεταρρυθμίσεις, η "πράσινη" ανάπτυξη είναι συνήθως μαύρη, οι εξορύξεις πλέον γίνονται για την σωτηρία του πλανήτη... 

Όταν οι λέξεις δεν έχουν νόημα είναι αυτοκτονικό για την αριστερά να κομματιάζεται από διλήμματα που δεν ...υπάρχουν. 

Μεταξύ λαϊκού μετώπου και ριζοσπαστικης αριστεράς. 

Μεταξύ κυβερνητισμού και αγωνιστικής αντιπολίτευσης. 

Μεταξύ μεταρρυθμίσεων και ανατροπής. 

Λέξεις χωρίς περιεχόμενο διχάζουν τους αγωνιστές και διαλύουν την συλλογική δράση σε καιρούς χαλεπούς και απαιτητικούς για ενωμένη λαϊκή ισχύ στην διεκδίκηση. 

Πρώτη ανάγκη είναι η προοδευτική ενότητα απέναντι στην ενωμένη δεξιά-ακροδεξιά. Πρώτη ανάγκη είναι η εκλογική αποτύπωση της προοδευτικής πλειοψηφίας. Πρώτη ανάγκη είναι η αλλαγή. Όχι τα διχαστικά διλήμματα σαν αυτό που κατέστρεψαν το συνέδριο της Νέας Αριστεράς...

Και είναι ασθένεια μπροστά στην ολοκληρωτική φάση του καπιταλισμού, η πολιτική αριστερά να παραδίδει τα όπλα βυθιζόμενη στην εσωστρέφεια, σε φανταστικές εσωτερικές πολιτικές διαφορές και προσωπικές παρεξηγήσεις. Θυμίζει πλέον τον μεθυσμένο στην ελληνική ταινία που απειλεί τον γείτονά του "δεν θυμάμαι τι μου είπες αλλά θα το πληρώσεις". Η πολιτική αριστερά έχει εγκαταλείψει την κοινωνική αριστερά και κατατρύχεται από εγωιστικές εμμονές ναρκισσιστικής αυτοϊκανοποίησης. 

Δεν είναι δυνατόν στο αποκορύφωμα του νεοδημοκρατικού πλιάτσικου στα σπίτια των ανθρώπων, στο εισόδημα των εργαζομένων, στην δικαιοσύνη, την υγεία, την παιδεία, τη φύση, την γεωργία, την αυτάρκεια και την μικρή παραγωγή, η πολιτική αριστερά να βρίσκεται κομμάτια και αλληλοδιαβαλόμενη. Να μην βλέπει μπροστά της να μην ξεχωρίζει το μείζον και το δευτερεύον.

Και μάλιστα την ώρα που η αριστερή διακυβέρνηση 15-19 βγαίνει καθημερινά όλο και πιο δικαιωμένη από τις εξελίξεις γιατί αποδεικνύεται ότι και έκανε ότι μπορούσε και πέτυχε πολλά σε δυσμενέστατες συνθήκες. 

Θα είναι ιστορική πρωτοτυπία η ελληνική πολιτική αριστερά να παραδώσει με την ανικανότητά της, τρίτη θητεία στην ακροδεξιά στέλνοντας τον κόσμο στην αποχή ή στις ακροδεξιάς ρητορικής εφεδρείες του συστήματος. Θα είναι μεγάλο ατόπημα να μείνει κλεισμένη στα γραφεία της ενώ έξω όσοι ενεργοί πολίτες αφυπνίζονται, αυτοοργανώνονται για να μπορέσουν να κλείσουν νικηφόρα την καταστροφική ακροδεξιά παρένθεση.

*τελικά, μεταρρύθμιση ή επανάσταση Ευκλείδη;

** εικόνα ανάρτησης: έργο του εκλιπώντος Στέλιου Φαϊτάκη