Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026

Μεταρρύθμιση, νίκη των κινημάτων

 

Απότοκο της τριπλής ιστορικής διάσπασης του αριστερού κινήματος ήδη από τον 19ο-αρχές 20ου αιώνα μεταξύ μεταξύ σοσιαλιστών, αναρχικών και κομμουνιστών, η αμφισημία του όρου μεταρρύθμιση σέρνεται ακόμη μέχρι τις ημέρες μας και δημιουργεί σύγχυση ή και δυσφημεί σημαντικούς σημερινούς κοινωνικούς αγώνες και κινήματα ως ενσωματωμένους*, συστημικούς** ή ως αντεπαναστατικές αυταπάτες***. 

Μαζί και με την επιβολή των μνημονίων ως "μεταρρυθμίσεων" από την τρόϊκα και το ΔΝΤ στην ελληνική οικονομία, η λέξη μεταρρύθμιση συκοφαντήθηκε όσο καμία άλλη και ο επάρατος παλιός ρεφορμισμός που καταγγελόταν ως ταξική συνεργασία απέκτησε το νέο του προσωνύμιο... 

Αποτέλεσμα; Επί ανόδου του ΣΥΡΙΖΑ κάθε αριστερίστικη ομαδούλα παουσιαζόταν ως αντισυστημική (χωρίς να κατανοεί καν τι σημαίνει αυτό) κατακεραυνώνοντας την μεταρρυθμιστική αριστερά (που εντέλει ήταν αυτή που κυβέρνησε μεταξύ 2015-2019) ότι έσπερνε αυταπάτες παραμένοντας στην ΕΕ και το ευρώ. Για τους αντισυστημικούς είναι αδιάφορη μια αριστερή μεταρρύθμιση που πχ ανεβάζει το εισόδημα ή ρυθμίζει τις οφειλές, αν δεν καταλήγει στην επανάσταση. Αυτό τους λέει ο κακοχωνεμένος μαρξισμός του κομμουνιστικού δόγματος. 

Έτσι διάβασαν την υπογραφή του τρίτου μνημονίου ως ήττα, κωλοτούμπα και προδοσία και αποχώρησαν από την προοδευτική κυβερνητική διαχείριση μιας χρεοκοπημένης οικονομίας και μιας πτωχευμένης κοινωνίας. Ερμήνευσαν την νίκη στο δημοψήφισμα ως λαϊκή εξέγερση υπέρ της αποχώρησης από την ΕΕ και το ευρώ, ότι και να έλεγε το ψηφοδέλτιο κάτω από το ΝΑΙ και το ΟΧΙ.

Το ζήτημα φυσικά δεν είναι πόσα και τι καταλαβαίνουν οι επαναστάτες χωρίς σχέδιο αλλά η σύγχυση που παραμένει στον προοδευτικό χώρο των αριστερών δημοκρατών σοσιαλιστικής κατεύθυνσης για την σχέση κινημάτων και ΑΛΛΑΓΗΣ. Όλ@ θέλουν την αλλαγή. Πως δουλεύει όμως μια "αλλαγή";

Αλλαγή τα χρόνια του ΠΑΣΟΚ σήμαινε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις δλδ αιτήματα του κόσμου που γινόντουσαν νόμοι του κράτους. Η αριστερά της εποχής ζητούσε διεύρυνση των μεταρρυθμίσεων και υποστήριζε την εφαρμογή τους.  Μετά την ιδεολογικοπολιτική παρακμή του ΠΑΣΟΚ και μια σύντομη και καταστροφική ως προς το δημόσιο χρέος, παρένθεση της καραμανλικής δεξιάς, την σκυτάλη της αλλαγής πήρε η αριστερά. Ριζοσπαστική στην θεωρία αλλά μεταρρυθμιστική στην πράξη (διακυβέρνηση). 

Ήταν αυτό ιδεολογικοπολιτική παρακμή ή συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης όπως υποτίθεται ότι κάνουν στην αριστερά; Το δεύτερο φυσικά όσο κι αν οι δογματικοί της αριστεράς δεν κατανοούν παρά ως προδοσία του σχεδόν θρησκευτικού δόγματος, κάθε βιώσιμη προσαρμογή της αριστερής πολιτικής στις ανάγκες επιβίωσης και ευημερίας του λαού.

Αλλαγή σημαίνει μεταρρύθμιση. 

Μεταρρύθμιση χωρίς πρόσημο και ακριβείς προσδιορισμούς όπως και η αλλαγή η οποία ποτέ δεν χρειάστηκε νοηματοδότηση ούτε κατηγορήθηκε για συστημικός όρος ή καταστροφική αυταπάτη. Ίσως γιατί ο "εφευρέτης" του όρου, Ανδρέας Παπανδρέου, καταλάβαινε καλύτερα από τους τότε θεωρητικούς του σοσιαλισμού την ανάγκη και τους πόθους του λαού. Ακόμη και σήμερα η αλλαγή παραμένει σαφέστατη μέσα στη ασάφειά της. Στον τόπο μας τουλάχιστον. 

Όλα τα κινήματα στοχεύουν σε αλλαγές. 

Κι όλες μαζί αυτές οι αλλαγές ενσωματώνονται σε μια μεγάλη εκλογική πολιτική αλλαγή. Κι είναι κρίμα η αριστερά να διασπάται συνεχώς λόγω διαφορετικών ερμηνειών κάθε προοδευτικής μεταρρύθμισης με όρους συστημισμού και αντισυστημισμού που μόνο στο φαντασιακό τους συνδέονται με την πραγματικότητα.

Μια προοδευτική μεταρρύθμιση φέρνει οφέλη στην πλειοψηφία.  

Αλλιώς δεν είναι αλλαγή, δεν είναι μεταρρύθμιση. Δεν κρίνεται από τον αν δίνει "επαναστατική" προοπτική. Πάει ως εκεί που μπορεί σήμερα να πάει. Αν έχει πλειοψηφική υποστήριξη η διεύρυνσή της, θα πάει παραπέρα - αν είναι ανεπαρκής θα δημιουργήσει νέα κινηματική ένταση. Αν πάλι για την ικανοποίησή της απαιτηθεί η αλλαγή του οικονομικού συστήματος, θα γίνει επαναστατική. Έτσι ανακαλύπτει ένα παλλαϊκό κίνημα τα όρια του συστήματος: όχι μέσω προπαγάνδας κάποιων καθοδηγητών αλλά επειδή αυτό που έχει ριζική ανάγκη δεν μπορεί να ικανοποιηθεί χωρίς πχ να μπουν ανώτατα όρια στο εισόδημα, απόλυτη προστασία του περιβάλλοντος ή κατάτμηση του εκλογικού σώματος σε κοινότητες και αντικατάσταση του κράτους από κοινοτική ομοσπονδία. Η μετατροπή της μεταρρύθμισης σε επανάσταση γίνεται από αδήριτη και κατεπείγουσα ανάγκη όχι λόγω θεωρητικού οράματος. Το τελευταίο αν επιτυγχάνεται κάποτε, επιτυγχάνεται μόνο μέσα από τον συγκεντρωτισμό και την στρατιωτική πειθαρχία ενός κομμουνιστικού κόμματος που αξιοποιεί τα κινήματα με την ιδιοφυία ενός Λένιν. Μόνο που ο συγκεντρωτισμός και η πειθαρχία ενός μικρού τμήματος της κοινωνίας επαναφέρει τον συγκεντρωτισμό και την πειθαρχία ενός κράτους δλδ του κόμματος επί της κοινωνίας.

Συμπερασματικά, αυτό που χρειάζονται οι ενεργοί πολίτες και τα λαϊκά κινήματα, τοπικά ή πανεθνικά είναι αλλαγές στο θεσμικό πλαίσο και τους νόμους που να αντανακλούν τις ανάγκες τους και να περιορίζουν την απληστία των παραβατικών λόμπι του βαθέως κράτους και της αχαλίνωτης κερδοφορίας των ημετέρων σε μια καοποιημένη δημοκρατία. 

Χρειάζονται αλλαγές. Μεταρρυθμίσεις. Ανάσες και μέτρα λαϊκής ευημερίας και δικαιοσύνης.

Και η αριστερά χρειάζεται να περιγράψει αυτές τις μεταρρυθμίσεις. Να γίνει μεταρρυθμιστική αριστερά. Και οι αριστεροί, μεταρρυθμιστές! Όπως είναι γνωστοί σε όλον τον κόσμο, ειδκά απέναντι σε αυταρχικά καθεστώτα.

Επίσης η αριστερά οφείλει να διαφυλάξει την αυτονομία των κινημάτων, απέχοντας από ενέργειες κομματικού ελέγχου τους. Γιατί αν συρρικνωθούν τα κινήματα, όπως έγινε την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ αναμένοντας τους υπουργούς να λύσουν τα προβλήματα, δεν θα υπάρχει ούτε συνέχεια ούτε προωθητική δύναμη για την συνέχεια των μεταρρυθμίσεων χωρίς πλειοψηφική λαϊκή υποστήριξη και θα χαθούν σύντομα όσα κατακτήθηκαν. 

Και τα κινήματα, οφείλουν να υποστηρίξουν κριτκά τις μεταρρυθμίσεις απέχοντας από εν λευκώ αναθέσεις μέσω της ψήφου σε κυβερνήσεις και κόμματα. Να συνεχίσουν μάλιστα ακόμη πιο μαχητικά τις διεκδικήσεις τους στο πιο θετικό κυβερνητικό περιβάλλον "αρπάζοντας" την ευκαιρία για την ικανοποίησή τους.


Σημειώσεις

*τον όρο "ενσωμάτωση" διατράνωσε ταυτοτικά η διάσπαση του Ρήγα, Β΄Πανελλαδική

**τον όρο "συστημικός" εξεχείλωσαν οι νεοκομσομόλοι του προκυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ μέχρι και το δημοψήφισμα, απευθυνόμενοι προς δικαίους και αδίκους συλλήβδην

*** τον όρο "αντεπαναστατικές αυταπάτες" κατέχει επάξια το ΚΚΕ απευθύνοντάς τον από τον καιρό του ΚΚΕεσ προς κάθε κυβερνητική/κυβερνώσα αριστερά


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Ρωτήσαμε την τεχνητή νοημοσύνη για το θέμα της ανάρτησης και να τι μας απάντησε:

"Η Μεταρρύθμιση ως Νίκη των Κινημάτων

Η άποψη ότι η μεταρρύθμιση αποτελεί νίκη των κινημάτων είναι θεμελιώδης στη μελέτη της κοινωνικής αλλαγής, καθώς τα κοινωνικά κινήματα συχνά λειτουργούν ως ο καταλύτης που μετατρέπει αθέατες κοινωνικές συνθήκες σε ορατές αδικίες, πιέζοντας για νομοθετικές αλλαγές. Ιστορικά, πολλές μεταρρυθμίσεις –από το εργατικό δίκαιο μέχρι τα δικαιώματα των γυναικών και την προστασία του περιβάλλοντος– προέκυψαν από τη συλλογική δράση και τις διεκδικήσεις των κινημάτων.
Τα κινήματα δεν περιμένουν την αλλαγή, αλλά τη δημιουργούν. Μέσω διαδηλώσεων, λόμπι και δημόσιου διαλόγου, αναγκάζουν την πολιτική ηγεσία να ασχοληθεί με ζητήματα που διαφορετικά θα αγνοούνταν.
Μια "νίκη" σημαίνει ότι τα αιτήματα του κινήματος ενσωματώνονται στο νομικό ή κοινωνικό σύστημα (π.χ. δικαίωμα ψήφου, 8ωρο, ισότητα).
Το κίνημα κατά της δουλείας, το εργατικό κίνημα και τα κινήματα για τα ανθρώπινα δικαιώματα (π.χ. Civil Rights Movement στις ΗΠΑ) κατάφεραν να επιβάλλουν ριζικές αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο.

Κινήματα και Μεταρρυθμίσεις

Ωστόσο, η σχέση αυτή δεν είναι πάντα ευθύγραμμη:Μερικές φορές, μια μεταρρύθμιση που φαίνεται ως νίκη μπορεί να οδηγήσει σε μελλοντικές ανατροπές ή να αποδυναμώσει το κίνημα, καθώς ικανοποιούνται κάποια αιτήματα και οι συμμετέχοντες αποσύρονται.
Στη μαρξιστική παράδοση, η μεταρρύθμιση συχνά ερμηνεύεται ως στιγμιότυπο της ταξικής σύγκρουσης, όπου η συλλογική δράση αποφέρει αλλαγές εντός του υπάρχοντος συστήματος.
Για τον νεοφιλελευθερισμό, ο όρος "μεταρρύθμιση" χρησιμοποιείται για να περιγράψει μέτρα που βελτιώνουν την παραγωγικότητα, τα οποία κατά κανόνα αντιστρέφουν το περιεχόμενο προηγούμενων κοινωνικών κατακτήσεων.

Συμπερασματικά, η μεταρρύθμιση είναι πράγματι νίκη των κινημάτων όταν η συλλογική δράση καταφέρνει να ενσωματώσει τις αξίες της στην κρατική πολιτική. Είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας όπου τα κινήματα αποκτούν δύναμη, αμφισβητούν κατεστημένες δομές και επιβάλλουν αλλαγές προς την κατεύθυνση της κοινωνικής δικαιοσύνης. "


Εικόνα ανάρτησης: γελοιογραφία με τίτλο «Η Επίθεση των Μεταρρυθμιστών στο Παλιό Σάπιο Δέντρο». Η γελοιογραφία έδειχνε αγωνιστές υπέρ του Μεταρρυθμιστικού Νόμου του 1832, με σκοπό την εξάλειψη της πολιτικής διαφθοράς.

Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2025

Ένα ακόμη κόμμα ή κάτι διαφορετικό; Η συζήτηση που άνοιξε ο Αλέξης Τσίπρας

 

Τα κόμματα ήταν κάποτε απολύτως απαραίτητα και για πολλούς λόγους. Κάλυπταν πολλαπλές ανάγκες οργάνωσης, επικοινωνίας, συντονισμού και αποτελεσματικών δράσεων των κινημάτων που εξέφραζαν - συχνά ήσαν και απόλυτα ταυτισμένα μαζί τους.
Σήμερα παρακμάζουν υποβαθμισμένα σε γραφειοκρατικούς μηχανισμούς, σκηνικά δήθεν δημοκρατικής λειτουργίας, ρινγκ εσωκομματικών αντιπαραθέσεων. Από εθελοντικές συλλογικότητες έχουν γίνει επαγγελματικά σωματεία πολιτικών συμφερόντων με αμειβόμενα στελέχη. Το κοινοβουλευτικό σύστημα έχει προσφέρει πολλά στην παρακμή ζωντανών σχηματισμών με τις καλές αμοιβές των βουλευτών και την σύντομη συνταξιοδότησή τους μετά από δυο τρεις θητείες στη Βουλή. Τα κίνητρα του να μπεις στο κόμμα ή την πολιτική έχουν αλλάξει: καλό εισόδημα, εύκολη δουλειά, έξοδος από την εργασιακή μέγγενη και την ανασφαλή καθημερινότητα των πολλών.
Αυτό που συνέβη και με την πρώτη ασκήσασα πολιτική, την Εκκλησία και τους αμειβόμενους από το κράτος, ιερείς. Από εθελοντές στις αρχαίες θρησκείες (πχ ελληνική) και προβεβλημένοι από την κοινότητά τους λόγω ηθικών προσόντων, έγιναν επαγγελματίες που αμείβονται για τις υπηρεσίες τους και από το κράτος και από τον πιστό-πελάτη. Και με κίνητρο την επαγγελματική εξέλιξη...

Επιστρέφοντας στα κόμματα, βλέπουμε διάτρητα πόθεν έσχες των πολιτικών με κατακόρυφη αύξηση των περιουσιών τους χάρη στα πολιτικά τους αξιώματα, ειδικά όταν το κόμμα τους έχει ασκήσει εξουσία. Και στην δημοκρατική παράταξη. Βλέπουμε αποχωρήσεις χωρίς παράδοση του βουλευτικού εισοδήματος, βλέπουμε κομματικές μετατοπίσεις και στοιχίσεις πίσω από ηγέτες με μόνο κριτήριο την δυνατότητα να εκλεγούν πρώτη φορά ή και ξανά, βουλευτές...

Το ζήτημα λοιπόν σήμερα, που εύλογα δεν βάζει κανείς και καμία πολιτικός στο τραπέζι, είναι το τι χρειαζόμαστε τα κόμματα εκτός από τις εκλογές. Ειδικά στην αριστερά που ενδιαφέρεται πρώτιστα για την συλλογική δημοκρατική λειτουργία ενός κινήματος, την ανάδειξη ηθικών και ταλαντούχων στελεχών και τον δημοκρατικό έλεγχο των αντιπροσώπων. Που αντίθετα σήμερα με μια εκλογή παίρνουν την έδρα και την βάζουν στην τσέπη τους, ότι και να έχουν υπογράψει με τον φορέα που τα επέλεξε...

Αυτό λοιπόν το ζήτημα έβαλε εσχάτως με τις τοποθετήσεις του ο Αλέξης Τσίπρας, μετά από μια θητεία 16 χρόνων που περιλάμβανε Προεδρία κόμματος, βουλευτικό αξίωμα και Πρωθυπουργία. Και άνοιξε μια κουβέντα ασχέτως αν τα υπόλοιπα στελέχη της αριστεράς, έκαναν ότι δεν άκουσαν τίποτα σχετικό.

Μερικές μάλλον χρήσιμες διαπιστώσεις:
1. Μια υπηρεσία των κομμάτων (και των εφημερίδων τους καθημερινά) ήταν η πληροφόρηση και ενημέρωση του κόσμου για το τι συμβαίνει γύρω του ή και μακριά του. Με την σημερινή διάδοση του διαδικτύου και των πλατφορμών του που πληροφορούν σε πρώτο χρόνο ακόμη και με ζωντανή εικόνα, έχει αχρηστευθεί αυτή η λειτουργία και μαζί της οι κομματικές εφημερίδες ακόμη ακόμη και η ειδησεογραφία των μεγάλων ΜΜΕ. Το μόνο που χρειαζόμαστε πλέον είναι η ελεύθερη κυκλοφορία των απόψεων κάτι που η κομματική πειθαρχία συχνότατα δεν επιτρέπει.

2. Μια άλλη υπηρεσία των κομμάτων ήταν η αυτόνομη δημοκρατική λειτουργία των πολιτών, ειδικά σε περιόδους αυταρχικών κυβερνήσεων και καθεστώτων. Αυτό σήμερα το προσφέρουν τα κινήματα με τις ανοιχτές συνελεύσεις και τον ακτιβισμό τους ενώ τις συνεδριάσεις σε κλειστά δωμάτια χωρίς κινητά τις χρειάζονται μόνο όσ@ το έχουν ανάγκη αυτό για λόγους νόμιμης ή παραβατικής αδιαφάνειας.

3. Η ανάδειξη στελεχών έχει γίνει πλέον ανοικτή σε όσ@ ενδιαφέρονται και δέχονται τις βασικές αρχές ενός πολιτικού κινήματος και το ίδιο και η αυτόματη εγγραφή μέλους με την συμμετοχή σε κάποια εκλογή. Και παρότι πολλοί στην αριστερά θεωρούν ότι η δημόσια εκλογή ηγεσιών από την βάση γίνεται αιτία υφαρπαγής της κομματικής εξουσίας από οργανωμένες μειοψηφικές ομάδες (και εν μέρει έχουν δίκιο), ξεχνούν ότι στην εποχή του διαδικτύου τέτοιες διαδικασίες είναι μονόδρομος.

4. Η κλειστή λειτουργία των κομματικών ηγεσιών, μακριά από τον έλεγχο των ίδιων των μελών, αντιγράφει στην εποχή μας το κοινοβουλευτικό σύστημα: "άπαξ εκλογή και μετά κάνουμε ότι θέλουμε μέχρι την επόμενη όπου μπορείτε; να μας αλλάξετε". Και αυτό προκαλεί την οργάνωση των διαφωνούντων σε οργανωμένες φράξιες με μοναδικό σκοπό την πρόωρη εναλλαγή στην ηγεσία. Μερικά κόμματα βάζουν θητείες και κάνουν συνέδριο κάθε χρόνο για να μειώσουν την αυτονομημένη λειτουργία της ηγεσίας, αλλά τα αποτελέσματα είναι πενιχρά όσο δεν υπάρχει ανακλητότητα σε πρώτο χρόνο και ανανεούμενη επιλογή αντιπροσώπων με βάση την αξία τους και την δημοκρατικότητά τους και όχι τύποις με θητείες και κουραστικές εκλογοδιαδικασίες. Με λίγα λόγια, όσο δεν υπάρχει η ανέφικτη άμεση δημοκρατία σε κόμμα και κοινωνία.

Μπορεί άραγε να οργανωθεί ένα πολιτικό κίνημα χωρίς κόμμα; Το ζήτημα της ηγεσίας είναι το πιο εύκολο, αφού υπάρχουν πλέον εύχρηστες διαδικασίες ανανέωσης της εμπιστοσύνης σε κατάλληλα άτομα για αντιπροσώπευση. Αρκεί να λειτουργούν φυσικά.

Ποιοι όμως θα παίρνουν τις τακτικές αποφάσεις καθημερινά; Χρειάζονται ευέλικτες ομάδες με συντονισμό μεταξύ τους και τακτική λογοδοσία που όμως δεν θα γίνονται δικαιολογία ανάδειξης μονιμάδων και γραφειοκρατίας; Και ποιοι θα είναι αυτοί που θα εκλέγουν τους παραπάνω; Τα ενεργά μέλη, τα εγγεγραμμένα ή αυτά που θα εγγράφονται εθελοντικά πριν από κάθε απόφαση;

Αυτά είναι τα ερώτηματα που πρέπει να απαντηθούν σήμερα. Είναι δύσκολα αλλά ουσιώδη. Δεν είναι δεδομένες οι απαντήσεις πλέον. Η αυτόματη επανάληψη της μεθόδου "φτιάχνω ένα νέο κόμμα και κάνω συνέδρια κάθε τρία χρόνια" θα φέρει τα ίδια αρνητικά αποτελέσματα: για λίγο ακμή, μετά συμμετοχή στην εξουσία, διάσπαση από δυσαρεστημένους και παρακμή. Έναν νέο κύκλο αποτυχίας, όπως έγινε πχ με τον ΣΥΡΙΖΑ. Ή με τις διασπάσεις του όπου υπήρξε τυφλή επανάληψη της μεθόδου.

Η αριστερά δυσκολεύεται να κάνει αληθινούς απολογισμούς και δημιουργική αυτοκριτική όσο δεν αλλάζει ξεπερασμένες θεωρίες. Το "κόμμα νέου τύπου" έχει περάσει οριστικά στην ιστορία. Ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός επίσης. Οι τάσεις και τα ρεύματα ιδεών δεν ανθίζουν σε ένα γραφειοκρατικό περιβάλλον - μοιραία μετατρέπονται σε μόνιμες φράξιες, κομματικούς κλώνους και ατελείωτες μπάμπουσκες.

Η αριστερά χρειάζεται ανανέωση στον τρόπο του οργανώνεται και δρα. Μέχρι τώρα ανανέωση γινόταν μόνο στο πρόγραμμά της - όλα τα άλλα γινόντουσαν με τον αυτόματο πιλότο του λενινιστικού κομματικού ιδεώδους. Οι ανοικτές θάλασσες είναι φυσικά πάντα εκεί - αλλά θέλουν γενναιότητα, αλτρουισμό και αλληλοβοήθεια.

Με αυτήν την έννοια, η συζήτηση που άνοιξε ο Αλέξης Τσίπρας είναι καίρια και καλό είναι τα μπαρουτοκαπνισμένα στελέχη της αριστεράς που δογματίζουν αφόρητα, να βγουν από τα αμπριά του διαρκούς εμφυλίου τους και να παίξουν ανοιχτά μπάλα μπροστά στο αιώνιο κοινό τους. Εκείνο της αντίστασης στον απίστευτα επεκτατικό, διαβρωτικά ολοκληρωτικό καπιταλισμό. Να παίξουν για την αλλαγή. Με 10 καίριες δημοκρατικές θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Προφανώς στην πλευρά που τους αναλογεί στα πλαίσια της δυαδικής εξουσίας, κράτους και κινημάτων. Και με σεβασμό στην αυτονομία των κινημάτων και μόνιμο διάλογο μαζί τους.

Αυτά μπορεί να τα κάνει ένα ακόμη κόμμα;



Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου 2025

Διυλίζοντας τον Τσίπρα και καταπίνοντας τον Μητσοτάκη


Η μιζέρια των αποκομμάτων του ΣΥΡΙΖΑ

Το 2015 η ριζοσπαστική αριστερά έλαβε 36% των ψήφων, πράγμα πρωτοφανές όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και την μεταπολεμική Ευρώπη. Και ξεκίνησε μια αντιμνημονιακή διακυβέρνηση που κράτησε για ένα εξάμηνο ενωμένη την αριστερά. Μετά το δημοψήφισμα και την υπογραφή ενός νέου μνημονίου, η διακυβέρνηση άρχιζε και τελείωνε στον ΠΘ, Αλέξη Τσίπρα που το προσωπικό του πολιτικό ταλέντο ήταν αυτό που επικύρωσαν τον Σεπτέμβριο με παρόμοιο ποσοστό οι ψηφοφόροι.
Στο κείμενο αυτό δεν θα κάνουμε αποτίμηση όσων συνέβησαν από το 2015 έως σήμερα στην αριστερά. Θα κρίνουμε την στάση των σημερινών κομματιών της απέναντι στην πρόθεση του Αλέξη Τσίπρα να θέσει ξανά υποψηφιότητα για ΠΘ και να κυβερνήσει επικεφαλής μιας πλατιά κεντροαριστερής πολιτικής συμμαχίας.
Υπάρχουν στην αριστερά εκείνοι και εκείνες που παροτρύνουν τον Τσίπρα να επιστρέψει για να "σώσει τον τόπο" από την επιδρομή της πλέον εγκληματικής πολιτικής συμμορίας που γνώρισε. Και υπάρχουν και εκτός αριστεράς αρκετοί και αρκετές (κεντροδεξιοί, κεντρώοι, κεντροαριστεροί) που υποστηρίζουν το ίδιο. Φαίνεται και στις δημοσκοπήσεις όπου ως καταλληλότερος ΠΘ, είναι ήδη δεύτερος χωρίς να έχει εξαγγείλει κόμμα ή εκλογικό σχηματισμό.

Υπάρχουν όμως και εκείνοι και εκείνες (στην αριστερά) που παθιασμένα αμφισβητούν ή λοιδορούν ανοιχτά πλέον τον Τσίπρα ως μεταλλαγμένο κεντρώο, πιθανό συνεργάτη επιχειρηματιών, συστημικό εκφραστή ενός δήθεν δημοκρατικού καπιταλισμού, εγγυητή μιας συστημικής συνέχειας, αλλά και λαϊκιστή, λαοπλάνο και προδότη που έκανε το Όχι Ναι κλπ κλπ. 
Είναι όσ@ έφυγαν από τον ΣΥΡΙΖΑ μετά το δημοψήφισμα (αριστεριστές, Βαρουφακικοί, Λαφαζανικοί, Κωνσταντοπουλικοί), πολλοί που έφυγαν από τον ΣΥΡΙΖΑ επί Κασσελάκη (Τσακαλωτικοί, Σακελλαρικοί) αλλά και μεγάλο μέρος του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ όπως οι Πολάκης, Παππάς, Δούρου. Κυρίως στελέχη δλδ, συνυπεύθυνα για όσα έκανε ή δεν έκανε η πρώτη αλλά και η δεύτερη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. 
Κι εδώ βρίσκεται όλη η παθογένεια της σημερινής ελληνικής αριστεράς που δεν κατάφερε να ανανεωθεί σε ιδέες, επεξεργασίες, θεωρίες αλλά και πυραμιδική κομματική λειτουργία και σχέση με τα κινήματα. 

Οι άνθρωποι αυτοί έχουν χρηματίσει επαγγελματικά στελέχη, βουλευτές στο ελληνικό και ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, πολλοί ακόμη και υπουργοί των κυβερνήσεων της αριστεράς. 

Κι όμως παρέμειναν οι ίδιοι στην νοοτροπία. Πολύ θεωρητικοί και καθόλου πρακτικοί στην επίλυση προβλημάτων, υπερφιλόδοξοι γραφειοκράτες χωρίς τα απαραίτητα προσόντα για να υλοποιήσουν όσα εξαγγέλλουν, μικροεξουσιαστές με ακόλουθους, φράξιες και ομάδες μέσα στο κόμμα, εξουσιαστικοί απέναντι στα κινήματα που έβγαλαν κυβέρνηση τον ΣΥΡΙΖΑ, καθόλου αξιοκράτες στα στελέχη που προωθούν, αυταρχικοί στους ίδιους τους συμβούλους και εργαζόμενους στα πολιτικά τους γραφεία. 
Μοιράζονται τα ίδια μικροαστικά χαρακτηριστικά την ώρα που διακηρύσσουν ασυμβίβαστους αγώνες. Πριν τον Τσίπρα ήταν ευχαριστημένοι αν έμπαιναν στη Βουλή. Τώρα είναι απέναντι στον άνθρωπο που τους δίδαξε (επιτέλους) προοδευτική διακυβέρνηση και όχι βολονταρισμό και εφόδους στον γκρεμό...

Ο Αλέξης Τσίπρας καλά κάνει λοιπόν και δεν ανακατεύεται μαζί τους. Θα έκανε απλώς απόλυτα ορατή την μιζέρια τους και θα ενίσχυε εν γνώσει του μια εικόνα της κομματικής αριστεράς, απόλυτα εσωστρεφούς, σε μόνιμο εμφύλιο και αλληλοεξόντωση φραξιών. Πράγμα που εν μέρει ισχύει και τα ΜΜΕ της διαπλοκής αγωνίζονται να διογκώσουν.

Έπειτα "αριστερά" είναι αυτό που υπηρετεί τον λαό και οι φιλόδοξοι εκφραστές της οφείλουν να αποδεικνύουν με τις πράξεις τους και όχι με λόγια και προγράμματα. Και σε αυτό έχουν αποτύχει όλα τα κομμάτια της κραυγαλέα όταν έχουν κατεβάσει την απήχησή τους πλέον σε μονοψήφια ποσοστά κοντά στην κοινοβουλευτική επιβίωση (με την Νέα Αριστερά των Τσακαλώτου, Σακελλαρίδη ούτε καν).

Όταν ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά και ΜεΡΑ25 που συμφωνούν σε όλα, καταφέρνουν να βρίσκουν τρόπο να υπάρχουν ξεχωριστά ως τρεις διαφορετικοί ΣΥΡΙΖΑ και στελέχη και των τριών να αναλώνονται στις μεταξύ τους κόντρες, τι παρόν και μέλλον έχουν αυτά τα κόμματα; Και η οποιαδήποτε πρόσκαιρη ενότητα μέχρι κάτι να τους ξινίσει; 

Αλλά το χειρότερο είναι ότι όλοι τους, είναι απορροφημένοι με το μικροκόμμα τους και την πολιτική τους ορθότητα και δεν βλέπουν καν την μεγάλη εικόνα: την ανάγκη του τόπου και των ανθρώπων του να ανασάνουν από την μαφιόζικη διακυβέρνηση, από το πλιάτσικο στον δημόσιο πλούτο και τις τσέπες τους που ανεμπόδιστα εξασκεί η ακροδεξιά στην εξουσία. Και έχουν ξεχάσει την ελληνική φύση που καταστρέφεται από την ενεργειακή λεηλασία σε βουνά, ποτάμια και θάλασσες. 
Δεν κατανοούν το κατεπείγον να πέσει αυτή η κυβέρνηση και τα έκτακτα καθήκοντά τους να συμβάλλουν με τις όποιες δυνάμεις τους σε κάτι τέτοιο. Κι όταν έρχεται ο Τσίπρας να ηγηθεί σε κάτι τέτοιο, εκείνοι διυλίζουν τις προθέσεις του και καταπίνουν την πραγματικότητα Μητσοτάκη.

Συγγνώμη παλιοί μας σύντροφοι αλλά αυτό είναι τύφλωση, ανικανότητα και τραγικό λάθος. Και μάλλον θα είναι το τελευταίο σας. Ακολουθεί η εξαέρωση.

Γιώργος Αθανασίου Μπάτσαρης


*σκίτσο του αείμνηστου Γιάννη Καλαϊτζή στις 31-07-2015


Ένα νέο οργανωτικό μοντέλο για την αριστερά;

Οργανωτικό: ο ελέφαντας στο δωμάτιο της αριστεράς; Το νέο κόμμα της αριστεράς δημιουργείται με εργώδεις ρυθμούς από τον Αλέξη Τσίπρα και το...